Hotline: (028) 3838 2155
Bệnh tay chân miệng ở trẻ em – Dấu hiệu nhận biết, chăm sóc và phòng ngừa đúng cách
Bệnh Tay – Chân – Miệng (TCM) là bệnh truyền nhiễm cấp tính, thường gặp ở trẻ nhỏ, do virus đường ruột (Enterovirus) gây ra – thường là Coxsackie A16 và Enterovirus 71 (EV71).
Bệnh lây chủ yếu qua đường tiêu hóa:
Tiếp xúc trực tiếp với nước bọt, dịch tiết mũi họng, dịch mụn nước hoặc phân của người bệnh.
Bệnh có thể lây rất nhanh trong nhà trẻ, trường học hoặc khu tập trung đông trẻ nhỏ.
TCM gặp quanh năm, nhưng thường tăng cao vào mùa mưa, đặc biệt ở khu vực phía Nam.
Bệnh thường trải qua 3 giai đoạn:
Trẻ sốt nhẹ hoặc vừa (38–39°C), đau họng, biếng ăn, mệt mỏi.
Có thể nổi ban đỏ hoặc mụn nước ở họng, lưỡi, lợi, niêm mạc miệng → khiến trẻ đau, chảy nước dãi nhiều.
Sau 1–2 ngày, xuất hiện mụn nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông, gối, đôi khi ở cánh tay, đùi hoặc vùng sinh dục.
Mụn nước nhỏ (2–3mm), tròn, màu xám nhạt, không ngứa, không đau, và sẽ xẹp sau 3–4 ngày.
Một số bé có thể chỉ nổi rất ít hoặc không có tổn thương ngoài da, nên dễ bị chẩn đoán nhầm.
Sau 7–10 ngày, mụn nước khô và tự lành, không để lại sẹo.
Tuy nhiên, trẻ cần được theo dõi sát trong tuần đầu tiên, vì có thể xuất hiện biến chứng thần kinh, tim mạch, hô hấp (đặc biệt do Enterovirus 71).
Phụ huynh cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay khi thấy:
Sốt cao ≥ 39°C, khó hạ hoặc sốt tái lại sau 2 ngày.
Giật mình, run chi, lơ mơ, quấy khóc vô cớ, yếu tay chân.
Thở nhanh, thở mệt, vã mồ hôi, nôn ói nhiều.
Da nổi bông, tay chân lạnh, mạch yếu.
Những dấu hiệu trên gợi ý biến chứng viêm não – màng não, viêm cơ tim hoặc phù phổi cấp, có thể đe dọa tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời.
Hiện nay chưa có thuốc đặc trị và vắc-xin phòng bệnh TCM.
Điều trị chủ yếu là giảm triệu chứng và chăm sóc tại nhà dưới hướng dẫn của bác sĩ.
1️⃣ Hạ sốt đúng cách:
Dùng Paracetamol đơn chất, liều 10–15mg/kg/lần, cách nhau ít nhất 4–6 giờ.
Không dùng Aspirin, Ibuprofen.
2️⃣ Chăm sóc miệng:
Cho trẻ súc miệng bằng nước muối sinh lý hoặc dung dịch sát khuẩn nhẹ (theo chỉ định bác sĩ).
Ăn thức ăn mềm, nguội, lỏng – tránh đồ cay, chua, nóng.
3️⃣ Bù nước – điện giải:
Cho uống nhiều nước, nước ép trái cây, Oresol (pha đúng hướng dẫn).
Nếu trẻ nôn nhiều, cần chia nhỏ lượng nước uống.
4️⃣ Vệ sinh cá nhân:
Tắm rửa hằng ngày bằng nước ấm, lau khô người.
Giặt riêng quần áo, khăn, chăn của trẻ bệnh bằng nước nóng hoặc phơi nắng.
Theo dõi sát trong 7 ngày đầu của bệnh.
Nếu trẻ sốt cao, quấy khóc, mệt nhiều hoặc có dấu hiệu cảnh báo, phải đưa đi khám ngay.
Sau khi lành bệnh, nên cho trẻ nghỉ học ít nhất 10 ngày, tránh lây cho bạn bè.
1️⃣ Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, đặc biệt trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
2️⃣ Vệ sinh đồ chơi, vật dụng, tay nắm cửa, mặt bàn, sàn nhà bằng dung dịch sát khuẩn (Cloramin B, Javen loãng…).
3️⃣ Không cho trẻ mút tay, ngậm đồ chơi.
4️⃣ Cách ly trẻ bệnh ít nhất 10 ngày.
5️⃣ Báo ngay cho nhà trường hoặc cơ sở y tế khi phát hiện ca bệnh để xử lý kịp thời.
Bệnh Tay – Chân – Miệng tuy phổ biến nhưng có thể phòng ngừa hiệu quả bằng vệ sinh và chăm sóc đúng cách.
Phụ huynh cần nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo để đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.
🩺 Phòng khám Đa khoa Nhi Nancy – đồng hành chăm sóc sức khỏe con yêu.
📞 Hotline: (028) 3838 2155
📱 Zalo: https://zalo.me/phongkhamdakhoanancy
🌐 Facebook: https://www.facebook.com/PhongKhamDaKhoaNANCY
📍 615A Trần Hưng Đạo, P. Chợ Quán, TP.HCM
Nguồn:
BS CKI Trần Thiện Minh – Phòng khám Đa khoa Nhi Nancy
