Sốt xuất huyết Dengue ở trẻ em – Dấu hiệu, biến chứng nguy hiểm và cách phòng bệnh
Bệnh Sốt xuất huyết Dengue (SXH-D) là bệnh truyền nhiễm cấp tính, lây qua muỗi vằn – loại muỗi có thân đen và chân có các đốm trắng.

Muỗi vằn Aedes aegypti
Tại Việt Nam, bệnh xảy ra quanh năm, đặc biệt tại TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam. Mùa mưa là thời điểm thuận lợi để muỗi vằn sinh sôi, phát triển, khiến số ca bệnh tăng cao.
Nếu không được phát hiện sớm và điều trị đúng, SXH-D có thể dẫn đến các biến chứng nặng như:
Sốc Dengue (sốc giảm thể tích tuần hoàn)
Suy hô hấp, suy tim
Tổn thương gan, thận
Rối loạn đông máu
Bệnh có thể tiến triển nhanh và đe dọa tính mạng trẻ nhỏ nếu phụ huynh chủ quan hoặc tự điều trị tại nhà.
SXH-D thường diễn tiến qua 3 giai đoạn lâm sàng rõ rệt:
Trẻ sốt cao đột ngột, liên tục, thường kéo dài 2–7 ngày.
Kèm nhức đầu, chán ăn, buồn nôn, da sung huyết, đau cơ – khớp, nhức 2 hố mắt.
Có thể xuất hiện chấm xuất huyết nhỏ dưới da, chảy máu chân răng hoặc chảy máu mũi.
Xảy ra vào ngày thứ 3–7 của bệnh (ngay cả khi trẻ đã giảm sốt).
Trẻ có thể có biểu hiện:
Vật vã, bứt rứt, li bì.
Tay chân lạnh, da lạnh ẩm.
Ói nhiều, đau bụng nhiều, tiểu ít.
Chảy máu nướu, mũi, tiểu ra máu, đi cầu ra máu, kinh nguyệt kéo dài.
Xảy ra khi trẻ hết sốt trên 48 giờ.
Trẻ ăn ngon miệng hơn, tiểu nhiều hơn, tỉnh táo và hồi phục dần sức khỏe.
Phần lớn trường hợp SXH-D nhẹ có thể điều trị ngoại trú, theo dõi sát tại nhà để phát hiện sớm dấu hiệu trở nặng.
Nguyên tắc điều trị:
Hạ sốt đúng cách: dùng Paracetamol đơn chất, liều 10–15mg/kg/lần, cách nhau ít nhất 4–6 giờ.
Tổng liều không vượt quá 60mg/kg/24 giờ.
Tuyệt đối không dùng Aspirin, Ibuprofen (nguy cơ xuất huyết nặng).
Bù nước và điện giải: khuyến khích uống Oresol, nước đun sôi để nguội, nước trái cây.
Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, dễ tiêu, tránh thức ăn – đồ uống có màu đỏ, nâu hoặc đen (dễ nhầm xuất huyết tiêu hóa).
Giữ vệ sinh sạch sẽ, tắm rửa hằng ngày.
Phụ huynh cần đưa trẻ tái khám mỗi ngày trong 7 ngày đầu của bệnh để được bác sĩ theo dõi sát diễn tiến.
Đưa trẻ đến ngay bệnh viện (kể cả ban đêm) khi có một trong những dấu hiệu sau:
Trẻ bứt rứt, vật vã, li bì.
Tay chân lạnh, ẩm, dù không còn sốt.
Ói nhiều: 3 lần trong 1 giờ hoặc 4 lần trong 6 giờ.
Đau bụng dữ dội, liên tục, tăng dần.
Chảy máu: nướu, mũi, ói ra máu, đi cầu ra máu hoặc phân đen.
Tiểu ra máu, tiểu ít dù đã uống nhiều nước.
Kinh nguyệt kéo dài bất thường.

Cách phòng bệnh sốt xuất huyết
Phòng bệnh chủ yếu bằng cách kiểm soát và tiêu diệt muỗi vằn – tác nhân trung gian truyền bệnh.
Các biện pháp cụ thể:
1️⃣ Diệt lăng quăng (bọ gậy):
Đậy kín các dụng cụ chứa nước.
Thả cá (cá bảy màu, cá rô phi…) vào bể, lu, khạp để ăn lăng quăng.
2️⃣ Dọn dẹp môi trường:
Loại bỏ vật phế thải chứa nước: chai lọ, vỏ dừa, vỏ xe, chén nước kê chân tủ…
Dọn vệ sinh sân vườn, nhà cửa, lật úp vật dụng chứa nước không dùng đến.
3️⃣ Phòng tránh muỗi đốt:
Mặc quần áo dài tay.
Ngủ mùng cả ban ngày.
Sử dụng kem xua muỗi, hương muỗi, vợt điện hoặc màn tẩm hóa chất.
4️⃣ Phối hợp với cơ quan y tế địa phương trong các đợt phun hóa chất diệt muỗi khi có dịch.
Sốt xuất huyết Dengue là bệnh rất phổ biến ở trẻ em Việt Nam, đặc biệt vào mùa mưa.
Phát hiện sớm, điều trị đúng và theo dõi cẩn thận giúp phòng ngừa biến chứng và bảo vệ tính mạng cho trẻ.
🩺 Phòng khám Đa khoa Nhi Nancy – đồng hành chăm sóc sức khỏe con yêu.
📞 Hotline: (028) 3838 2155
📱 Zalo: https://zalo.me/phongkhamdakhoanancy
🌐 Facebook: https://www.facebook.com/PhongKhamDaKhoaNANCY
📍 615A Trần Hưng Đạo, P. Chợ Quán, TP.HCM
Nguồn:
BS CKI Trần Thiện Minh – Phòng khám Đa khoa Nhi Nancy